اشعه ماوراء بنفش یا همان (UV) دارای سه نوع طول موج UVA ،UVB و UVC است که اشعه «UVC» در لایه ازن جذب شده و به زمین نمیرسد و آن قسمتی که برای چشم مضر است UVB است که موجب سوختگی پوست و اثرات مضر روی چشم است.
مثلا وقتی UVB به روی برف تابیده میشود، میتواند موجب کوری برگشتپذیر Reversible Blindness شود و برای ۱۲ تا ۴۸ ساعت بینایی خود را از دست دهد.
دانشمندان بر این اعتقادند که تماس زیاد با اشعه UVB میتواند در مدت زیاد بیماریهای برگشتناپذیر، مانند: آب مروارید، تغییر در مرکز دید و ناخنک چشم را فراهم آورد.
عینکها باید حداقل ۹۸ درصد از UVA و UVB را جذب کنند چون عینکی که استاندارد نیست، بسیار مضرتر از نزدنش است، چراکه عینک آفتابی باعث میشود مردمک چشم باز شود و حال اگر UV را جذب نکند، تمام اشعههای مضر به داخل چشم نفوذ میکنند.
Extended exposure to UV radiation can lead to:
- Cataracts
- Age-related macular degeneration
- Photokeratitis (sunburn of the eye)
- Pterygium (growth on the eye)
- Eye cancer
استفاده از عینکهای آفتابی به عنوان یک ضرورت و حفظ سلامت چشمها مطرح شده است . محافظت چشم در مقابل نور شدید آفتاب و اشعه فرابنفش موجود در آن بسیار مهم است. استفاده از عینک آفتابی مناسب در شرایطی که نور آفتاب شدید است، باعث بهتر شدن دید و پیشگیری از صدمه به عدسی و شبکیه چشم میشود. استفاده از عینکهای تقلبی نه تنها این خاصیت را ندارند بلکه سبب بسیاری از عوارض چشمیمیشوند که از آن جمله میتوان، کاهش بینایی، آب مروارید و بیماری شبکیه را نام برد.
در نور شدید، چشم احساس خستگی و کاهش دید رنگی میکند. در صورتی که چشمها بدون محافظ هر روز برای ساعات طولانی در نور آفتاب به سر برد احتمال ابتلا به آب مروارید بسیار افزایش مییابد.
سالهاست كه از عينكهاي آفتابي چه بصورت مد و يا جهت تامين راحتي بيشتر در مقابل نور شديد، استفاده ميشود. چشم پزشكان معتقدند دليل ديگري نيز براي استفاده از عينكهاي آفتابي وجود دارد كه آن هم تامين سلامت طولاني مدت چشمها در موقعيتهاي مختلف است.
نتايج چندين مطالعه ده ساله اخير نشان ميدهد كه ساعتها اقامت در شرايط آفتابي و بدون حفاظ كافي در مقابل چشم شانس بروز بيماريهاي چشم را افزايش ميدهد.
در سال 1988، گروهي از چشم پزشكان مطالعهاي را بر روي 838 ماهيگير خليج Chesapeake انجام دادند كه سالها عمر خود را بر روي آب گذرانده بودند. ماهيگيراني كه هيچگونه حفاظ چشمي نداشتند در مقابل كساني كه از عينك آفتابي يا كلاه لبهدار استفاده ميكردند 3 برابر بيشتر به كاتاراكت (آب مرواريد) مبتلاشده بودند. كاتاراكت درواقع كدورت عدسي چشم طبيعي است .
براساس اين مطالعه و مطالعات ديگر، درحال حاضر چشم پزشكان توصيه ميكنند كه هرگاه تا حدي درمقابل آفتاب قرار ميگيريد كه احتمال برنزه شدن پوست و يا سوختگي ناشي از آفتاب نيز بالا ميرود، از عينكهاي آفتابي جاذب اشعه ماورا بنفش استفاده نماييد، بويژه اگر در ارتفاعات و يا در نزديكي استوا زندگي ميكنيد.
انواع مختلف عينكهاي آفتابي
كارخانههاي سازنده براي حفاظت چشم در مقابل اثرات مضر آفتاب، طرحهاي جديدي را ارائه كردهاند. اين سازندگان قول حفاظت چشم در مقابل اشعه ماورا بنفش يا ديگر انواع تشعشات طبيعي را ميدهند ولي بايد توجه داشت كه حفاظت در مقابل بعضي از اين شعاعها از اهميت بيشتري برخوردار است.
عينكهايي كه 99% اشعه ماورا بنفش را جذب ميكنند
توصيه ميشود همواره عينكي را خريداري كنيد كه اين خاصيت را داشته باشد. حضور طولاني مدت در مقابل اشعه ماورا بنفش، يا اولترا ويوله (UV) و آفتاب با برخي بيماريهاي چشمي ارتباط دارند.
چه عدسيهاي پلاستيكي و چه عدسي هاي شيشه اي تا حدي اشعه ماورا بنفش را جذب ميكنند، ولي جذب UV توسط اين عدسيها را ميتوان با اضافه نمودن موادي شيميايي به ماده اصلي لنز و يا پوشاندن لنز با مادهاي مخصوص ارتقا داد.
همواره عينكي را خريداري كنيد كه 99 تا 100% اشعه UV را جذب كند. بعضي كارخانههاي سازنده برچسبهايي را بروي عينك محصول خود نصب ميكنند با اين مضمون كه جذب UV تا بيش از 400 نانومتر صورت ميگيرد كه اين نيز به معناي همان جذب 100% شعاع UV است.
عينكهايي كه 90% اشعه مادون قرمز را بلوك ميكنند
طول موجهاي مادون قرمز بخش غيرقابل رويت نور بوده (طول موج آنها بلندتر از طول موج نور قابل رويت است) و سبب توليد گرما ميشوند.
بخش مادون قرمز نور خورشيد ناچيز بوده و چشم نيز اين طول موج را بخوبي تحمل ميكند. ادعاي بعضي كارخانه -هاي سازنده عينكهاي أفتابي در جهت حفاظت چشم در مقابل اشعه مادون قرمز است و حال آنكه تحقيقات موجود رابطه محكمي را بين بيماريهاي چشمي و اشعه مادون قرمز نشان ندادهاند.
عينكهاي بلوك كننده نور آبي (Blue- blocking)
اينكه نور آبي هم براي چشم مضر باشد هنوز مورد بحث است. عدسيهايي كه نور آبي را بلوك ميكنند ته رنگي كهربايي داشته و سبب ميشوند محيط اطراف برنگ زرد يا نارنجي ديده شود. لنزهاي رنگي سبب مي شوند كه اشيا دور بويژه در شرايطي مثل برف و يا غبار واضحتر ديده شوند. از اين نظر عينكهاي كهربايي مزبور بيشتر توسط اسكي بازان، شكارچيان، قايقرانان و يا خلبانان استفاده ميشود.
عينكهاي پلاريزه
عدسيهاي پلاريزه خيرگي نور خورشيد را كه انعكاس يافته از سطوح صافي مثل سنگفرش خيابانها و يا سطح آب باشند از بين ميبرند. از اين نظر در مواردي مثل رانندگي و يا ماهيگيري ميتوانند بسيار مفيد باشند.
پلاريزاسيون عدسيهاي مزبور هيچ تاثيري بر جذب اشعه UV نخواهد داشت، ولي بسياري از عدسيهاي پلاريزه امروزي خاصيت جذب اشعه UV را نيز دارند. برچسب عينك مورد نظر خود را از اين نظر بررسي كنيدكه آيا حداكثر خاصيت جذب UV را دارد يا خير؟
عينكهاي آينهاي ( Mirror-coated)
پوشش آينهاي در واقع لايه نازكي از مواد فلزي مختلف است كه بروي سطح عدسيهاي معمولي پرداخت شده است. گرچه پوشش مزبور مقدار نور ورودي به چشم شما را كاهش ميدهد، قابليت كاملي در حفاظت چشم شما در مقابل اشعه UV نخواهد داشت.
عينكهاي كمربندي (Wrapround)
عينكهاي كمربندي طوري طراحي شدهاندكه مانع ورود نورهاي درخشان از كنارههاي قاب و رسيدن آنها به چشم ميشوند. مطالعات نشان دادهاند كه آنقدر شعاع UV از اطراف قاب عينكهاي معمولي وارد چشم ميشوند كه ميتوانند اثر سودبخش عدسيهاي حفاظت كننده را كاهش دهد. از اين نظر عينكهاي آفتابي كمربندي كه قاب بزرگي دارند و چشم را از تمامي زاويهها حفاظت ميكنند مفيدند.
عينكهاي سايه روشن (Gradient)
Gradient lenses are permanently shaded from top to bottom or from top and bottom toward the middle. Single gradient lenses (dark on top and lighter on the bottom) can cut glare from the sky but allow you to see clearly below. They are useful for driving because they don't dim your view of the dashboard. They're not as good, however, at reducing glare in snowy surroundings or at the beach.
Double-gradient lenses (dark on top and bottom and lighter in the middle) may be better for sports where light reflects up off the water or snow, such as sailing or skiing. Double-gradient lenses are not recommended for driving because they make the dashboard appear dim.
رنگ عدسيهاي سايه روشن از بالا به پايين و يا از بالا و پايين تا وسط تغيير ميكند و در واقع سايه روشن ميشود. عدسيهاي سايه روشن تك سايه ( تيره در بالا و روشتر در پايين ) ميتوانند خيرگي نور آسمان را از بين برده و در عين حال امكان ديد مناسبي را از قسمت پاييني فراهم كنند. اين عينكها براي ورزش شيرجه هم مناسب هستند زيرا جلوي ديد شما از تخته شيرجه را تاريك نميكنند. ولي عينكهاي مزبور براي شرايط برفي و يا در ساحل دريا مناسب نيستند، خصوصاً اگر قسمت پاييني آنها روشن باشد. لنزهاي سايه روشن دو سايه (تيره در بالا و پايين و روشن در وسط ) ممكن است براي ورزشهايي از قبيل قايقراني و يا اسكي كه شعاعهاي نوراني از سطح آب يا برف برميگردد مناسب تر باشند.
عينكهاي فتوكروميك
يك عينك فتوكروميك بطور اتوماتيك در نور درخشان تيره شده و در نور كم روشنتر ميشود. در اكثر موارد تيره شدن عينك ظرف نيم دقيقيه صورت ميگيرد و حال آنكه روشنتر شدن آن حدود 5 دقيقه طول ميكشد. از نظر رنگ نيز بصورت يكنواخت و يا سايه روشن عرضه ميشوند. گرچه عينكهاي فتوكروميك ممكن است از نظر جذب UV عينكهاي آفتابي خوبي باشند، ولي ممكن است براي انطباق آنها با شرايط مختلف نوري مدت زماني بطور ناخواسته صرف شود.
عينكهاي تراش داده شده و صيقلي Ground and polished
Some nonprescription glasses are ground and polished to improve the quality of the lenses. Nonprescription lenses that are not ground and polished will not hurt your eyes.You do want to make sure that the lenses you buy are made properly. To judge the quality of nonprescription sunglasses, look at something with a rectangular pattern, such as floor tile. Hold the glasses at a comfortable distance and cover one eye. Move the glasses slowly from side to side, then up and down. If the lines stay straight, the lenses are fine. If the lines wiggle, especially in the center of the lens, try another pair.
بعضي عينكهاي غير طبي توسط كارخانههاي سازندهشان طوري تراش داده وصيقل ميشوند كه كيفيت نهايي عدسي آنها تا حد مناسبي ارتقا يابد. البته عينكهايي كه از تراش و صيقلي بودن مناسبي برخوردار نيستند به چشم شما آسيبي نميزنند. قبل از هر چيز مطمئن شويد كه عدسي عينك مورد نظر شما ساخت مناسبي داشته باشد. جهت قضاوت در مورد كيفيت عينك غير طبي خود، به چيزي مستطيل شكل مثل موزاييك كف اتاق خود نگاه كنيد. عينك را در فاصله دلخواه نگاه داشته و يك چشم خود را بپوشانيد. عينك را به آهستگي و از يك سمت به سمت ديگر و سپس به بالا و پايين حركت دهيد. اگر خطوط در تمام موقعيت ها مستقيم بنظر برسند، عدسي مناسبي را انتخاب كردهايد. ولي اگر خطوط در هم ميروند، خصوصاً اگر اين خطوط در ميدان مركزي عدسي اينگونه بنظر ميرسند، عينك ديگري را امتحان كنيد.
عينكهاي ضد ضربه eResearch by Navid Ajamin -- winter 2009
Impact resistant
All sunglasses must meet impact standards set by the Federal Food and Drug Administration (FDA) for safety. No lens is truly unbreakable, but plastic lenses are less likely than glass lenses to shatter when hit by a ball or stone.
Most nonprescription sunglass lenses are plastic. Polycarbonate plastic sunglasses, used in many sports, are especially tough, but they scratch easily. If you buy polycarbonate lenses, look for ones with scratch-resistant coatings.
تمام عينكهاي آفتابي بايد معيارهاي تعيين شده از سوي انجمن فدرال غذا و داروي آمريكا (FDA) را تضمين نمايند. (در كشور ما تاكنون هيچگونه كنترلي روي عرضه اين قبيل عينكها وجود نداشته و ندارد و استفاده از آنها بيشتر جنبه تزييني داشته تا محافظتي ). هيچ لنزي در واقع نشكستني نيست، ولي احتمال شكستن عدسيهاي پلاستيكي بعد از برخورد يك توپ يا سنگ، نسبت به عدسيهاي شيشهاي كمتر است. جنس اكثر عدسيهاي عينكهاي آفتابي غيرطبي پلاستيك است. پلاستيك پليكربنات كه در بسياري از عينكهاي ورزشي مورد استفاده قرار ميگيرد، گرچه سفت است ولي به آساني نيز خراش برميدارد. چنانچه قرار است عدسي از اين جنس خريداري نماييد حتماً عينکي را انتخاب كنيد كه خاصيت ضدخراش داشته باشد.
تيرگي لنز Lens darkness
A medium lens is good for day-to-day wear, but if you use the glasses for very bright conditions, choose a darker lens.
The color and the degree of darkness do not tell you anything about the lenses' ability to block UV light.
يك عدسي متوسط معمولي براي استفادههاي معمولي روزمره مناسب است. ولي اگر قرار است از عينك خود در شرايط كاملاً نوراني و روشن استفاده كنيد لنزي تيرهتر را انتخاب نماييد. رنگ و درجه تيرگي لنز بههيچ وجه معياري براي ميزان توانايي جذب اشعه UV توسط آن عدسي نخواهد بود. بنابراين براساس رنگ عينك نميتوان از توانايي آن در جذب اشعههاي مضر مطمئن شد.
كسانيكه در معرض خطرات بخصوصي قرار دارند
بعضي افراد استعداد بيشتري جهت ابتلا به بيماريهاي چشمي ناشي از UV دارند. مبتلايان به بيماريهاي بخصوصي (از قبيل دژنراسيون ماكولا يا ديستروفيهاي شبكيه) لازم است در شرايط بيرون از خانه همواره از چشم خود محافظت نمايند.
بيماراني كه تحت عمل كاتاراكت قراتر ميگيرند
در كشور ما سالانه بيش از هزاران نفر تحت عمل كاتاراكت قرار ميگيرند. در جريان اين جراحيها، عدسي طبيعي چشم برداشته شده، و بدين ترتيب چشم تا حد بيشتري در معرض خطرات ناشي از UV قرار ميگيرد.
در جريان و يا بعد از عمل كاتاراكت، به جاي عدسي طبيعي چشم معمولاً يك لنز داخل چشمي (Intraocular Lens:IOL) قرار داده ميشود. عدسيهاي داخل چشمي قديمي نسبت به عينكهاي معمولي يا عينكهاي پلاستيكي، درصد كمتري اشعه UV را جذب ميكردند. كارخانه هاي سازنده IOL در حال حاضر بسياري از محصولات خود را بصورت جاذب اشعه UV ميسازند.
چنانچه كاتاراكت (آب مرواريد) چشم شما عمل شده است و لنزهاي داخل چشمي شما نيز از نمونه IOL هاي جديد جاذب اشعه UV نيست، توصيه ميشود از عينك آفتابي استفاده نموده و جهت اطمينان بيشتر از كلاه لبه دار استفاده کنيد. چنانچه هنگام عمل آب مرواريد از عدسيهاي داخل چشمي جهت جايگزيني استفاده نشده است احتمال صدمه اشعه ماورا بنفش به چشم شما وجود دارد.
استفاده كنندگان كنتاكت لنز
كنتاكت لنز به تنهايي چشم شما را در مقابل اشعه UV محافظت نميكند ولي در عين حال كنتاكت لنزهاي بسياري وجود دارد كه توانايي محافظت در مقابل UV را دارا هستند. چنانچه كنتاكت لنز شما قابليت مقابله با اشعه UV را ندارد. باز هم لازم است جهت محافظت از چشمهاي خود از عينك آفتابي استفاده كنيد.
داروهاي حساس كننده به نور
داروهاي حساس كننده به نور (داروهايي كه پوست شما را به نور حساستر ميكنند) ميتوانند چشم شما را نيز به نور حساستر نمايند.
لازم است بههنگام مصرف هر يك از داروهاي زير، با چشم پزشك خود بدقت مشاوره كنيد:
- پسورالن (Psoralens) (كه در درمان پسوريازيس استفاده ميشود)
- تتراسيكلين
- داكسي سيكلين
- آلوپورينول
- فنوتيازين
زماني كه از اين داروها استفاده ميكنيد هر بار كه از خانه بيرون ميرويد از عينك آفتابي جاذب UV وكلاه لبه دار استفاده نماييد.
موارد خاص
حتي بهترين انواع عينكهاي معمولي، قادر به حفاظت از چشم شما در مقابل منابع نوري شديد نيستند. جوشكاري، نورهاي شديد برنزه كننده، شرايط شديد برفي و يا نگاه مستقيم به نور آفتاب (مثلاً در جريان خورشيد گرفتگي) همگي ميتوانند به چشم شما آسيب برسانند.
نگاه مستقيم به هريك ازاين منابع نوري بدون حفاظ كافي ميتواند سبب ابتلاي دردناك قرنيه بنام فتوكراتيت (Photokeratitihis) و يا حتي افت دائمي ديد مركزي شود.
Which type of sunglasses is best?
Wraparound glasses are shaped to keep light from shining around the frames and into your eyes. Studies have shown that enough UV rays enter around ordinary eyeglass frames to reduce the benefits of protective lenses. Large-framed wraparound sunglasses can protect your eyes from all angles.
توصیه های لازم در مورد انتخاب عینک آفتابی:
- افرادی که در حال اسکی کردن، حمام آفتاب گرفتن و کوهنوردی در ارتفاعات هستند باید حتماً از عینک آفتابی استفاده کنند. برای اینگونه محیطها عینکهایی لازمند که فقط ۱۲ ـ ۸ درصد نور را از خود عبور دهند.
- عینکهای رنگی متمایل به سبز و قهوه ای به علت مختل کردن طیف رنگ ، مضر هستند . البته برای افرادی که میخواهند به مدت طولانی رانندگی کنند ، توصیه میشود از عینکهای قهوه ای استفاده کنند ، چرا که این عینکها نور آبی آسمان را کاهش وحدت بینایی را افزایش میدهند، لذا برای مصارف روزمره توصیه به استفاده از این رنگ نمیشود .
- اگر پشت فرمان مینشینید توصیه میشود که از عینکهای آفتابی سبز رنگ استفاده نکنید چرا که تشخیص نور قرمز و زرد را مختل میکند و از این نظر مناسب نیستند. به عنوان یک اصل بدانید که بهترین رنگ برای عینکهای آفتابی در وهله اول خاکستری و پس از آن قهوه ای است.
- شیشههای عینک آفتابی باید مقاومت کافی داشته باشد. پلی کربنات از همه مواد مقاوم تر است.
- قاب عینک باید بزرگ باشد تا محافظت کامل در این خصوص صورت گیرد .
- یک عینک آفتابی استاندارد عینکی است که وقتی آن را در مقابل یک صفحه طرح دار تکان میدهیم نباید صفحه موجدار تار و کج و معوج دیده شود .
- اگر میخواهید بدانید که تیرگی عینک آفتابی شما مناسب است یا نه، در یک اتاق با نور معمولی با عینک آفتابی به آینه نگاه کنید اگر عینک آفتابی شما مناسب باشد نباید چشمان خود را ببینید .
- کودکانی که برای ساعتهای طولانی در زیر نور آفتاب در حال بازی کردن هستند باید از عینکهای مخصوص خودشان استفاده کنند .
- اگر در محل کار خود با اشعههای زیاد در تماس هستید، عینک آفتابی جوابگو نخواهد بود لذا توصیه میشود عینکهای متفاوت و مخصوص استفاده نمایید (برای مثال در جوشکاری ویا کار با وسائلی که تولید اشعه میکند عینک ویا محافظ های خاصی لازم است )
- افرادی که تحت عمل آب مروارید یا لیزیک یا لازک قرار گرفتهاند باید در مواجهه با آفتاب از عینکهای آفتابی مجاز استفاده کنند .
- بعضی داروهای پوستی یا چشمیحساسیت چشمها را به نور آفتاب بیشتر میکند در صورت استفاده از این داروها ( به عنوان مثال کسانی که از قطره های چشمییا قرص داکسی سیکلین استفاده میکنند ) باید حتماً از عینک آفتابی استفاده کنند .
- عینکهای آفتابی با شیشههای رفلکس که دارای پوشش آینهای هستند برای مصارف اسکی یا کوهنوردی مناسب میباشند .
- با توجه به هزینههای مختلف که روزمره متحمل میشوید خرید یک عینک آفتابی استاندارد نه تنها عملی درست و به جا بلکه ضروری میباشد . بهای استفاده از عینکهای تقلبی به خطر انداختن سلامتی چشم هایتان میباشد .
- برای تهیه عینک آفتابی بهتر است به عینک فروشی های معتبر مراجعه نمایید . با خرید یک عینک خوب به راحتی میتوانید تا چند سال از آن استفاده کنید .
- اگر دچار اختلال در بینایی هستید و از عینک طبی استفاده میکنید چنانچه مایل بودید میتوانید از عینکهای آفتابی مخصوص که بر روی عینک طبی قرار میگیرند استفاده نمایید و یا برای عینک طبی خود شیشه های فتوکروم و یا شیشه های رنگی سفارش دهید .
Reference:
- daneshnameh.roshd.ir
- ok.vision/should-my-child-wear-sunglasses
- discovereyecare.com/are-polarized-sunglasses-better-for-your-eyes
- aao.org/eye-health/glasses-contacts/sunglasses-recommended-typeaao.org
وبلاگ تخصصی عینک شامل مجموعه مطالب پزشکی است که اطلاعات مفیدی در رابطه با عینک , چشم، لنز، سلامتی چشم و راه های پیشگیری از بیماریهای چشمی، کنترل و درمان آن را در اختیار شما کاربر محترم می گزارد.
