حساسیت به نور که فتو فوبی نامیده می شود یک نا رضایتی از حساسیت بیش از حد یا عدم تحمل نور شدید است .

نور خورشید، نور فلوئورسنت، نور های درخشان و محیط های خیلی روشن همه می تواند باعث ایجاد این مشکل شوند. بسته به شدت این مشکل حتی در بعضی افراد نور خیلی کم هم باعث ناراحتی شخص می شود و در بعضی دیگر نور های شدید این تحریک را ایجاد می کند و باعث سوزش چشم می گردد.
دراصطلاح پزشکی واقعا فتوفوبی ترس نیست. اما یک تجربه درد یا ناراحتی برای چشم ها در نتیجه قرار گرفتن درمعرض نور است. حساسیت به نور معمولا در نتیجه ورود خیلی زیاد نور به داخل چشم که موجب تحریک بالای فتورسیتورهای رتین و در نتیجه فرستادن ایمپالس های الکتریکی خیلی زیاد به عصب بینایی ایجاد می شود. این امر موجب ایجاد یک رفلکس بیزاری به نور و ناراحتی یا درد در چشم ها می شود؛ نور خیلی زیاد در صورتی می تواند وارد چشم شود که یک یا هر دو مردمک قادر به انقباض نرمال نباشند (یا نتوانند به صورت نرمال منقبض شوند) و در واقع در این حالت عنبیه قادر به انقباض کافی در جهت کاهش نور ورودی به چشم نیست که این مسئله در آسیب عصب اکولوموتور دیده می شود؛ اما درغیر این صورت معمولا یک نشانه وابسته به اختلال یا بیماری از قبیل التهاب قرنیه، آفاک و... است. فوتوفوبی یک نا رضایتی معمول و رایج چشمی است و در موارد شدیدش شخص در درجات نور خیلی پایین (نورخیلی کم ) بهتر فعالیت می کند و عملکرد بهتری دارد. بیماران دچار فتوفوبی چشم هایشان را از مقابل نور مستقیم بر می گردانند یا درشرایط نور زیاد از عینک آفتابی استفاده می کنند، یا دنبال یک پناهگاه تاریک می گردند .
براثر تحریک عصب افتالمیک که شاخه ای از عصب زوج 5 مغزی است سه گله مندی درد ، ترس از نور و اشک ریزش ایجاد می شود . فتوفوبی ممکن است باعث ایجاد میگرن های چشمی بصورت مداوم ، احساس درد دائم و کسالت شود. نا رضایتی ممکن است برای روزها و هفته ها به همراه بهبود یا کاهش خود به خودی پایدار باشد یا با حمله های متناوب که بعد از ماه ها و سالها روی می دهد همراه باشد.
نا رضایتی و علائم همراه فتوفوبی:

شکایت اصلی در فتوفوبی احساس درد و ناراحتی در نور روشن و نیاز به برگرداندن یا بستن چشمها برای رهایی از آن است و همچنین ممکن است همراه با یکسری علائم و شکایات باشد که شامل موارد زیر می باشد:
- دردچشم، خارش چشم، تاری دید، سر درد، گیجی، قرمزی، احساس تورم در چشم، تهوع و سر گیجه
دلایل و عوامل ایجاد کننده ی فتوفوبی :دلیل رایج دیگر فتوفوبی کاتاراکت است. هنگامی که لنز شفاف طبیعی کدر می شود کاتاراکت شکل می گیرد. کاتاراکت باعث تفرق نور می شود، مشابه حالتی که از پشت شیشه مات به اطراف نگاه کنیم . این تصویر ناواضح ایجاد شده سبب ناراحتی شده که بصورت درد درک می شود .
یکی دیگر از عامل شایع گلوکم مادرزادی است، حساسیت بیش از حد به نور یا اشک ریزش زیاد در اولین ماهها یا سالها زندگی باید معاینه کننده را باید به گلوکم مادرزادی مشکوک کند . این علائم ممکن است پیش از بزرگی قابل توجه به چشم یا خونگیری گلوکماتوز سر عصب اپتیک باشد.
همچنین از علل شایع فتوفوبی مزمن در بالغین بلفاریت است .
سایر عوامل ایجاد کننده فتوفوبی شامل موارد زیر است :
- مصرف بیش از حد و افراطی لنز های تماسی یا فیت کردن بد Contact Lenses
- شالازیون
التهاب اپی اسکلرا Episcleritis ، التهاب قرنیه (کراتیت)، التهاب ملتحمه کونژنکتیویت(conjunctivitis)، التهاب یووا (Uveitis)، التهاب های قرنیه ملتحمه ای (Kerato conjunctivitis )
- سوختگی های چشمی مثل آفتاب سوختگی، سردرد های رایج میگرن، خراشیدگی ها و زخم های قرنیه، مننژیت، کواتوکونوس (قوز قرنیه)، خونریزی (Sub arachnoids)، Encephalitis (التهاب مغز) – آلبینسیم ( زالی)
- آفاک((Aphakia، کندگی شبکیه (Relined detachment)، Cystinosis، وجود جسم خارجی در چشم، کوررنگی مطلق، هاری، مسمومیت با جیوه، (Refractive surgery) جراحی های انکساری درچشم، ادم قرنیه، فقدان عنبیه (Aniridia)، مصرف الکل.
مصرف برخی دارو ها نیز می تواند باعث ایجاد فتوفوبی شود از قبیل: داروهای آنتی کولینرژیک (Anticholineryic)، آنتی هیستامین ها، کوکائین، آمفتامین ها، اسکوپولامین، Furosemid -Belladonna - Doxycycline - quinine، تتراسایکلین، داروهای میدریازیس ،سیلکوپلژیک وstrychnine با ایجاد مردمک (دیلاته ) باعث ایجاد فتوفوبی نیز می شود .
همچنین عوامل ایجادکننده بستگی زیادی به سن و جنس بیمار و همچنین ویژگی های خاص شکایت از قبیل طول مدت زمان، عوامل تشدید کننده و کاهنده و.... دارد .
[2] Causes of Photophobia
Photophobia can be activated at any point in the visual step: too much light can sometimes enter the eye if it is damaged; photoreceptors in the retina can become over-stimulated; through the optic nerve’s ability—or hyper ability—to fire electric impulses to the brain; or in higher-than-normal responsiveness in the body’s central nervous system.
For some people, their eye color can affect their sensitivity to light. People with lighter-colored eyes—as well as people who suffer from migraines, and those with cataracts—often are especially susceptible to photophobia. Other people who suffer from light sensitivity were born without pigment in their eyes—known as ocular albinism—and this lack of pigment can lead to heavy glare and headaches.
Light sensitivity in the eyes can also point to underlying problems resulting from meningitis, uveitis, muscular degeneration, and conjunctivitis. Sometimes, less-permanent conditions can cause light sensitivity, such as contact lens irritations or eye abrasions, can also temporarily cause photophobia.
Earlier we mentioned getting a vision exam if photophobia is “affecting your everyday life.” Photophobia is adversely affecting your life if you experience any of the following symptoms:
- Sensitivity to sunlight: You avoid going outside on sunny days.
- Fluorescent light sensitivity: You can’t work in a room with fluorescent lighting.
- Sensitivity to car headlights: You won’t drive at night because of headlights.
- Sensitivity to glare from computer screen: You have more difficulty looking at your computer screen than looking at printed information.
So what causes light sensitivity? We’ve broken it down into two broad categories:
1. Non-Functional Vision Problems
There are an extensive number of reasons a person may be suffering from photophobia. Just a few examples include: eResearch by Navid Ajamin -- autumn 2012
- Pathologies
- Brain injuries
- Migraine headaches
- Refractive conditions
- Corneal issues
- Medication side effects
- An injury or infection may cause sudden photophobia.
Most of these include some sort of injury, infection and/or inflammation. In these types of cases, a person experiences a sudden light sensitivity. The photophobia may be a recent occurrence, and the patient typically does not have any prior experiences.

2. Functional Vision Problem
In other cases, the photophobia may be caused by a functional vision problem.
“Functional vision” is your ability to interact with your environment using the visual skill areas of eye teaming, eye focusing and eye movements.
Functional vision problems occur when one or more of the following visual skills are affected:
Eye Teaming Eye Focusing Eye Movement
Photophobia may be experienced by people who have poor eye teaming and focusing problems. One example of a functional vision problem that almost always produces photophobia is exotropia, which is a form of strabismus in which one or both eyes turn out. However, you don’t need to have exotropia to experience photophobia resulting from a functional vision problem.[3]
In 1934, photophobia was first described and defined by Lebensohn as “exposure of the eye to light definitely induces or exacerbates pain” . This definition emphasized that the core character is pain, but did not specify what kind of light (e.g., bright light or dim light) caused the symptom. In fact, photophobia is heterogeneous. Descriptions of photophobia vary among patients, and some of the heterogeneity comes from the different disorders that manifest this symptom. For example, some patients with migraine will deny that pain is a part of the experience at all but just prefer to be in a darkened room. Thus, some researchers believe that photophobia involves not only the pain pathway, but also a limbic system pathway that superimposes an emotional discomfort leading to avoidance of light. Due to the evidence from basic research and the limitations of the earlier definition, Fine and Digre used the term “photo-oculodynia” to describe the pain or discomfort in the eye arising from a light source that should not be painful or discomforting under ordinary circumstances. The term “photophobia” is defined by Digre and Brennan as a sensory state in which light causes discomfort in the eye or head; it may also cause an avoidance reaction without overt pain. Although there is no consensus definition of photophobia in the field, this definition proposed by Digre and Brennan seems more encompassing and descriptive.[4]
Photophobia is so common in migraine that it is one of the symptoms that health care practitioners rely on when making a diagnosis. Between 80% and 90% of migraineurs will experience photophobia during migraine attacks and even can find low levels of light to be glaring or painful. Between attacks, many people with migraine are more sensitive to light than those without migraine.
Light and other visual stimuli also can trigger migraine attacks: for example, flickering or pulsing lights, repetitive patterns, glare, bright lights, computer screens, TV, and movies. Fluorescent light contains invisible pulsing, which is likely why so many report it as a migraine trigger.
Tension-type headache can also cause photophobia during and between headaches. However, individuals with tension-type headache are generally less sensitive to light than those with migraine.
During a series, cluster headache can cause light sensitivity both during and between attacks. Between cluster series, those with cluster headache have the same levels of photophobia as those without a headache disorder.[5]
تشخیص بیماری
برای تشخیص علت فتوفوبی باید از بیماران یک history case گرفته و یک سری آزمایشات فیزیکی نیز انجام شود .
سوالاتی که این قسمت پرسیده می شود شامل موارد زیر است :
الگوی زمانی :
- چه زمانی این مشکل شروع می شود (زمان شروع )
- آن شدت آنقدر است که به عینک تیره یا محیط تاریک نیاز دارید
ویژگی :
آیا اخیرا مردمک های شما توسط دارو دیلاته شده اند
از Contact lens لنز تماسی استفاده می کند
سردرد دارید
آیا از صابون یا کرم یا مواد آرایشی اطراف چشم هایتان استفاده می کنید
اخیرا در معرض باد –خورشید –گرده یا مواد شیمیایی قرار گرفته اید
عوامل کاهنده :
بعد از استراحت بهتر میشود
زمانی که از عینک های آفتابی استفاده می کنید بهتر می شوید
هیچ داروی خاصی این را بهتر نکرده
همچنین باید پرسید چه نشانه ها و علایم دیگری همراه با فتوفوبی وجود دارد ازجمله:
- درد –قرمزی خارش در چشم - زخم وجراهت در چشم - تهوع - سفتی گردن - سردرد - گیجی - تاری دید
از چه داروه هایی استفاده می کنید
آیا اخیرا جراحتی در چشم داشته اید
سابقه سر درد های میگرنی دارید
آیا تا به حال عمل جراحی روی چشمتان انجام شده
برای تشخیس علت فتوفوبی می توان از دو تست نیز استفاده کرد :
1- Glare test
Glare به وضعیتی اطلاق می شود که در آن درخشندگی یک منبع نوری بسیار زیادتر از محیط زمینه آن باشد به عبارت دیگر نسبت درخشندگی آن حداقل 3 به 1 باشد. Glare test نوعی تست به منظور شناسایی میزان حساسیت به نور خورشید یا نورهای روشن دیگر و ارزیابی کارکرد بینایی فرد درهنگام نگاه کردن به نورهای درخشان است.

در یکی از روشهای انجام این تست از یک وسیله استفاده می شود که شامل یک منبع نوری با شدت نور زیاد در قسمت بالا و کنار صفحه زمینه قرار دارد تشکیل شده، صفحه زمینه به رنگ مشکی است و حالت ایجاد شده دراین تست مانند وضعیت رانندگی در شب می باشد .
برای هر خط آزمون یک امتیاز یا نمره در نظر گرفته می شود که برابر با تعداد حروفی که فرد درست تشخیص داده می باشد .حد متوسط این آزمون 3تا ازخطوط است .
2- Brightness Comparison test (تست مقایسه درخشندگی )
این تست بصورت تک چشمی و Subjective گرفته می شود. دراین تست تفاوتی که بیمار از میزان درخشندگی نور بین دو چشمش گزارش می کند اهمیت دارد. این تست یک روش کمکی است برای پی بردن به ناهنجاری عصب اپتیک و شرایط بیماری های رتین در زمانی که افتالموسکوپی بدون نتیجه قطعی باشد .
دراین تست فرض می شود مدیای هر دوچشم به یک اندازه شفاف است و در آنها تفاوتی قابل ملاحظه در زردی لنزها یا وجود یک کدورت در یک چشم و عدم وجود کدورت در چشم دیگر نیست. باید توجه داشت تفاوتهای قابل ملاحظه در سایز مردمک ها میتواند درنتیجه تاثیر بگذارد .
نحوه انجام تست: برای انجام این تست ابتدا در مقابل آن چشم بیمار که دید بهتری دارد نور را قرار دهیم در حالی که چشم دیگرش کاملا پوشانده است و سپس این کار را برای چشم مشکوک تکرار می کنیم و از بیمار می خواهیم که میزان تفاوت بین روشنایی در دو چشمش را بیان کند که اگر مقدار این تفاوت بیش از 20% بود ارزش تشخیصی دارد .
همچنین از روش های افتالموسکوپی و اسلیت و لمپی هم می توان برای تشخیص علت ایجاد فتو فوبی استفاده کرد.

درمان:
بهترین درمان برای فتوفوبی برطرف کردن عامل اصلی و تحریک کننده چشم است. دربسیاری از موارد با درمان فاکتور ایجاد کننده، فتوفوبی نیز برطرف می شود. مثلا اگر فتوفوبی فرد در اثر مصرف دارو باشد باید با مشورت پزشک مربوطه داروی مناسب دیگری استفاده شود .
درمواردی که حساسیت به نور خفیف باشد، می توانیم به بیمار توصیه کنیم از قرارگرفتن در معرض نورهای شدید و نور آفتاب خودداری کند یا کلاه های لبه پهن بپوشد و یا از عینک های آفتابی با فیلتر UV استفاده کند.
یک راه برای تشخیص ضرورت استفاده از عینکهای آفتابی، انجام تست با افتالموسکوپ مستقیم است. اگر درحین افتالموسکوپی با افتالموسکوپ هالوژنی (در حالتی که مردمک چشم بیمار متسع نشده باشد) و بیمار ریزش اشک نداشته باشد، به عینک آفتابی درمحیط نرمال و طبیعی نیاز ندارد و برعکس.
درمواردی که حساسیت به نور شدید باشد می توان به بیمار توصیه کنیم از لنز های Prosthetic ، به ویژه لنزهای Prosthetic ی که همرهنگ چشم فرد است ، استفاده کند.
لنز های Prosthetic می توانند مقدار نور ورودی به چشم را کاهش بدهند در نتیجه چشم ها راحت تر هستند.
دربچه های مدرسه ای با مشکلات چشمی که در آنها فتوفوبی به عنوان یک شکایت همراه است (بویژه درزالی)، فقدان عنبیه ، آفاک، دررفتگی لنز و همچنین کاتاراکت و گلوکما تنظیم روشنایی و نور محیط توصیه می شود. و همچنین باید در مقابل منابع نور یک محافظ قرار داده شود تا از ورود نور بصورت مستقیم به چشم جلو گیری شود، علاوه بر آن باید به حذف نور های درخشان GLARE از سطح کاغذ، کتاب، میز تحریر و تخته سیاه توجه کرد.
Reference:
- optometry85.blogfa.com/post-50.aspx
- beaumontvision.com/optical-light-sensitivity
- thevisiontherapycenter.com
- translationalneurodegeneration.biomedcentral.com/articles/10.1186/s40035-017-0095-3
- headaches.org












وبلاگ تخصصی عینک شامل مجموعه مطالب پزشکی است که اطلاعات مفیدی در رابطه با عینک , چشم، لنز، سلامتی چشم و راه های پیشگیری از بیماریهای چشمی، کنترل و درمان آن را در اختیار شما کاربر محترم می گزارد.